Như chúng ta đã biết, trong những quân cờ tướng, quân tốt là
quân cờ có giá trí thấp nhất. Nó chỉ được xem như một lính tráng có nhiệm vụ ra
trận để bảo vệ vua và luôn sẵn sàng hy sinh bất cứ lúc nào để bảo toàn tính mạng
cho nhà vua.
So với các quân cờ khác thì quân Tốt có đường đi và sức tung
hoành hạn hẹp hơn, chúng đi thẳng theo chiều đứng và có thể ăn quân từng bước một.
Khi Tốt qua được sông, chúng có thể đi và ăn theo chiều ngang. Không giống như
trong cờ Vua, Tốt trong cờ Tướng không có luật phong Hậu, hay Xe,… Khi đi đến hết
bàn cờ, lúc này, chúng được gọi là Tốt lụt. Việc mất mát một vài Tốt ngay từ đầu
cũng không thành một “thảm họa” như trong cờ Vua.
Người xưa
có câu “bí dí tốt” ý muốn nói quân Tốt là một quân cờ tuy có giá trị và hướng
đi hẹp nhất trong bàn cờ. Nhưng khi cần thì chúng sẵn sàng được dùng làm bia hy
sinh, vật đỡ đạn thay cho những đồng đội khác trong trận chiến của mình. Tinh
thần đó không phải bất cứ quân cờ nào cũng có thể thay thế được.
Còn có câu “
tốt phong hậu” nghĩa là nếu tốt được di chuyển đến cực kia của địa phận đối thủ
thì đồng nghĩa với việc bên ta được phong thếm 1 quân hậu, sức mạnh lên gấp bội.
Quân tốt trong cờ tướng được xem là cái “bia đỡ đạn” cho các
quân khác vì khi bị đối phương tấn công, chúng chỉ biết đứng im hoặc đỡ cho các
quân mạnh hơn mình không bị bắt. Tốt được coi là quân cờ “anh hung” nhất trên
bàn cờ vì trong khi các quân khác có thể tháo lui, kiếm đường chạy cho mình thì
tốt vẫn phải ngày đêm canh giữ biên cương.
Tốt có thể tự nâng cao giá trị của nó khi nó vượt qua được
xông Hà, xông pha trận mạc, quân Tốt chỉ có quyền tiến lên hoặc cùng lắm là đi
ngang, không được phép thoái lui. Tuy có giá trị thấp nhất trên bàn cờ nhưng nếu
có cơ hội, Tốt cũng có thể hạ được Tướng soái của địch, lập chiến công làm rạng
danh cho cuộc cờ: : “Gặp thời, một Tốt cũng thành công” là vậy. Trên bàn cờ,
quân Tốt có thể phối hợp với các quân mạnh hơn như Xe, Mã, Pháo để tạo ra những
thế cờ đặc sắc nhất.
Do có giá trị thấp trên bàn cờ nên Tốt dễ bị con người lãng
quên, người ta chỉ nhớ đến Tốt khi các quân cờ khác bị lâm vào thế nguy nan, thế
mới có câu: “Cờ bí thí Tốt!”. Tuy nhiên, bí quyết để chiến thắng trong cờ tướng
là nghệ thuật phối hợp giữa các quân cờ
mạnh và các quân cờ yếu, mà quân yếu ở đây chính là những con Tốt.
Đăng nhận xét